گویش طَرقی

قیاسی بین زبان طرقی ویک گویش ایرانی
باسمه تعالی

"مقایسه ای بین چند واژه زبان طرقی با گویش کلیمیان اصفهان"

می دانیم که با ظهور اسلام عزیز ،طرقیان به زودی آنرا پذیرفتند؛ که از دلایل آن می توانیم ،آثار علما ی قدیم طرق رود و وقف نامه آن دوران را نام ببریم.

آثار به جا مانده ازآن دوران حاکی است که زردشتیان در کنار مسلمانان طرق زندگی می کردند. اما از کلیمیان به جز رفت وآمد وکسب وکار در طرق ،اثر ودلیلی دیده نشده است .یعنی پیروان این دین پس از اسلام در طرق زندگی نکرده اند .بنابراین رابطه زبان وگویش کلیمیانُ به زبان طَرقی؛ارتباطی به سکونت آنان در طرقرود نخواهد داشت.

اما به قول نویسنده کتاب "گویش کلیمیان اصفهان"(دکتر ایران کلباسی-پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی،۱۳۸۷،چ دوم):

گویشی که در حال حاضر کلیمیان ایران با آن صحبت می کنندجزو گویشهای مرکزی ایران محسوب می شود.گفته شده است که گویش فعلی کلیمیان اصفهان گویش سابق مردم اصفهان بوده که کلیمیان آنرا حفظ کرده اند.... .

با این مقدمه کوتاه،برای برخی از کلمات متشابه زبان طرقی وگویش کلیمیان اصفهان (با اندکی تغییر )،مقایسه ای خواهیم کرد؛ به این نحو که ابتدا فارسی واژه را می خوانیم وآنگاه معادل طرقی وکلیمی آنرابیان می کنیم:

فارسی=طَرقی وکلیمی

آب=ov

آبستن=ovir

امروز=o-ru

امشب=am-shev

بچه=vacha

برف=varf

برگ=valg

بس=vas

بغل=kul

بینی=demaq

پسرعمو=-pir-e-am-

جادار=ya-dar

جاری=yay

جو=ye

جوش=yush

چپ چشم=luch

چه=chi-chi

حبه انگور=tirk

حقه=kelak

خار=ti

خاکستر=khol

خانه=keyah

خسیس=kenes

خفاش=mish-kur

خواب=kho

خواهر شوهر=khoh-merah

دختر=dot

دروغ=duru

دلو آهنی=salt

دلو لاستیکی=dul

دیوانه=chel

روز=ru

روسری=dim-sari

زالزالک=kevej

زنبور=donde

زن پدر=ne-may-e

زیر=jir

سبد چوبی=leude

سرفه=koh

سگ=kuyah

سیب=sou

شتر=oshtor

شوهر=mere

صورت=ru

طناب=tonaf

ظهر=pi-shim

عصر=pesen

غده=doshmel

فاسق=mul

قله=nok

کاه=kah

کلاغ=qela

کنار=var

گربه=meli

گلو=na

موریانه=murd-une

ناپدری=ne-buva-y

هویج=zardak

یاد=vir